Meehelpende echtgeno(o)t(e) en de Sociale Zekerheid

Wie?

Zelfstandigen en helpers moeten zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen (of bij de Nationale Hulpkas).
Een zelfstandige is een natuurlijk persoon die in België een beroepsactiviteit uitoefent zonder daarbij verbonden te zijn door een arbeidsovereenkomst of een statuut.

Voor de echtgenoot-helpers (de meewerkende echtgenoten) bestaat een specifieke reglementering:
vanaf het jaar 2006 zijn zij onderworpen aan het volledige sociaal statuut der zelfstandigen. Gedurende de periode 2003-2005 zijn zij onderworpen aan een "mini-statuut" (enkel verzekering tegen arbeidsongeschiktheid en moederschap) maar kunnen zij zich wel vrijwillig onderwerpen aan het volledige sociaal statuut der zelfstandigen. Vanaf 1 januari 2003 moet een meewerkende echtgenoot zich aansluiten bij het sociaal verzekeringsfonds waarbij de geholpen echtgenoot is aangesloten.
Uitzondering : echtgenoten van bedrijfsleiders vallen niet onder toepassing van de reglementering voor meewerkende echtgenoten.

Uitzondering

Bepaalde helpers zijn niet onderworpen aan het sociaal statuut der zelfstandigen en moeten zich dus niet aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds (bv. ongehuwde helpers vóór 1 januari van het jaar waarin zij de leeftijd van 20 jaar bereiken).
Voor echtgenoot-helpers (de zgn. meewerkende echtgenoten) geldt een specifieke regeling:
vanaf 1 januari 2003 zijn zij verplicht onderworpen, in eerste instantie weliswaar enkel aan een "mini-statuut". Voortaan moeten meewerkende echtgenoten zich dus aansluiten bij een fonds !
Ook bepaalde zelfstandigen zijn niet onderworpen aan het sociaal statuut der zelfstandigen (bv. journalisten die reeds genieten van een minstens gelijkwaardig statuut).

U kunt zich aansluiten bij het fonds van uw keuze of bij de Nationale Hulpkas .
Uw inschrijving kan ook gebeuren door uw boekhouder of adviseur. Hiervoor hebben deze online toegang tot de inschrijvingsmodules van één of meerdere sociale secretariaten.

Voorwaarden

Meewerkende echtgenoten dienen zich aan te sluiten bij het sociaal verzekeringsfonds waarbij hun echtgenoot is aangesloten, uiterlijk binnen de 90 dagen na de aanvang van de activiteit. Een aansluitingsverklaring moet worden ingevuld en ingediend bij het fonds.

Betalingsverplichtingen

Meewerkende echtgenoten die enkel onderworpen zijn aan de arbeidsongeschiktheids- en moederschapsverzekering, betalen een relatief kleine driemaandelijkse sociale bijdrage, berekend op de inkomsten van de geholpen zelfstandige.
Meewerkende echtgenoten die onderworpen zijn aan het volledige sociaal statuut betalen bijdragen zoals een zelfstandige in hoofdberoep (weliswaar verminderde bijdragen in geval van relatief lage inkomsten), berekend op de eigen inkomsten van de meewerkende echtgenoot.

Rechten

Vanaf 1 januari 2003 zijn meewerkende echtgenoten steeds verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid en moederschap (verplicht mini-statuut).
Vanaf 1 januari 2003 kunnen meewerkende echtgenoten naast de arbeidsongeschiktheids- en moederschapsverzekering ook -vrijwillig- verzekerd zijn voor geneeskundige verzorging, voor gezinsbijslagen en voor pensioen. Mits bijdragebetaling worden dan eigen rechten opgebouwd.
Met ingang van het jaar 2006 wordt de bestaande vrijwillige verzekering omgebouwd tot een algemene verplichte verzekering.