Zelfstandige gepensioneerde en Sociale Zekerheid

Wie?

Zelfstandigen en helpers moeten zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen (of bij de Nationale Hulpkas).
Een zelfstandige is een natuurlijk persoon die in België een beroepsactiviteit uitoefent zonder daarbij verbonden te zijn door een arbeidsovereenkomst of een statuut.
Een helper is een natuurlijk persoon die in België een zelfstandige in de uitoefening van zijn beroep bijstaat of vervangt zonder daarbij verbonden te zijn door een arbeidsovereenkomst.

Gepensioneerde zelfstandigen oefenen een zelfstandige activiteit uit terwijl ze de pensioenleeftijd hebben bereikt of een vervroegd rustpensioen genieten.

Uitzondering

Bepaalde helpers zijn niet onderworpen aan het sociaal statuut der zelfstandigen en moeten zich dus niet aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds (bv. ongehuwde helpers vóór 1 januari van het jaar waarin zij de leeftijd van 20 jaar bereiken).
Voor echtgenoot-helpers (de zgn. meewerkende echtgenoten) geldt een specifieke regeling:
vanaf 1 januari 2003 zijn zij verplicht onderworpen, in eerste instantie weliswaar enkel aan een "mini-statuut". Voortaan moeten meewerkende echtgenoten zich dus aansluiten bij een fonds !
Ook bepaalde zelfstandigen zijn niet onderworpen aan het sociaal statuut der zelfstandigen (bv. journalisten die reeds genieten van een minstens gelijkwaardig statuut).

U kunt zich aansluiten bij het fonds van uw keuze of bij de Nationale Hulpkas .
Uw inschrijving kan ook gebeuren door uw boekhouder of adviseur. Hiervoor hebben deze online toegang tot de inschrijvingsmodules van één of meerdere sociale secretariaten.

Voorwaarden

Zelfstandigen en helpers die aan het sociaal statuut der zelfstandigen onderworpen zijn, moeten zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen.
U moet zich wenden tot een fonds naar keuze (of de Nationale Hulpkas) en een aansluitingsverklaring invullen en ondertekenen. Het fonds bezorgt u dan een attest van aansluiting.
Wie een zelfstandige activiteit wil beginnen, mag niet onbekwaam verklaard zijn

Voordelen

Gepensioneerden zijn sociaal verzekerd via hun pensioenuitkering.
De pensioenuitkering mag worden gecumuleerd met de uitoefening van een beroepsactiviteit. Men is wel verplicht zijn inkomsten uit die activiteit tot een welbepaalde grens te beperken (toegelaten inkomsten) , zoniet verliest men zijn pensioenuitkering geheel of gedeeltelijk.
De zelfstandige activiteit van gepensioneerden (met een pensioenuitkering) opent geen nieuwe rechten in het sociaal statuut der zelfstandigen.

Betalingsverplichtingen

Onder gepensioneerden worden diegenen verstaan die de pensioenleeftijd hebben bereikt of die een vervroegd rustpensioen (als zelfstandige of als werknemer) genieten.
De sociale bijdragen worden berekend op de beroepsinkomsten van 3 jaar voordien, die desgevallend "geplafonneerd" worden op het maximumbedrag van toegelaten inkomsten dat gecumuleerd mag worden met de pensioenuitkering.
Het is mogelijk, afhankelijk van de beroepsinkomsten, dat een gepensioneerde met een zelfstandige activiteit verminderde of zelfs geen bijdragen verschuldigd is (er geldt geen minimumbijdrage zoals voor een zelfstandige in hoofdberoep).
Indien u als gepensioneerde een zelfstandige activiteit begint, betaalt u eerst kleine voorlopige bijdragen. Deze bijdragen worden later geregulariseerd op basis van de werkelijke beroepsinkomsten.
De sociale bijdragen worden elk kwartaal betaald aan het sociaal verzekeringsfonds. Daarin is een kleine vergoeding voor administratiekosten inbegrepen.

Sancties en rechtsmiddelen

Wie niet vrijwillig aansluit binnen de 90 dagen na de aanvang van de activiteit, wordt in gebreke gesteld en krijgt nog 30 dagen om zich aan te sluiten bij een fonds. Gebeurt dat niet, dan wordt men ambtshalve aangesloten bij de Nationale Hulpkas, waar men dan achterstallige bijdragen en verhogingen moet betalen.

Waar?

Bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen (of bij de Nationale Hulpkas).

Hoe?

Door ter plaatse een hoofdkantoor of een bijkantoor van een fonds (of van de Hulpkas) te bezoeken of door schriftelijk te melden dat u zich wil aansluiten, waarna u een aansluitingsverklaring invult en ondertekent. Sommige fondsen bieden uw boekhouder de mogelijkheid om zich via hun website op het internet aan te sluiten.

Wanneer?

De verklaring van aansluiting mag ten vroegste 6 maanden vóór de aanvang van de zelfstandige activiteit onderschreven worden en moet uiterlijk binnen de 90 dagen na de aanvang van die activiteit onderschreven zijn.

Geldigheidsduur

De aansluiting blijft geldig tot bij de stopzetting van de zelfstandige activiteit (die door de betrokkene moet meegedeeld worden aan het fonds). Na een aansluiting van minstens 4 jaar mag men van fonds veranderen.

Te vervullen formaliteiten achteraf

Eenmaal aangesloten, moet men driemaandelijkse sociale bijdragen aan zijn fonds betalen.
Indien bepaalde gegevens uit de aansluitingsverklaring gewijzigd zijn, dient men de nieuwe gegevens mee te delen aan zijn fonds.