Statuut van de Zelfstandige in hoofdberoep

Het sociaal statuut der zelfstandigen betreft rechten en plichten als zelfstandige op sociaal gebied, met name inzake gezinsbijslag, ziekte- en invaliditeitsverzekering, pensioen en faillissementsverzekering.

Wie valt onder toepassing van het sociaal statuut ?

Zelfstandigen zijn uiteraard onderworpen aan het sociaal statuut der zelfstandigen.
Een zelfstandige is een natuurlijk persoon die in België een beroepsactiviteit uitoefent en die niet gebonden is door een arbeidsovereenkomst of een ambtenarenstatuut. Naast zelfstandigen in hoofdberoep (de algemene categorie) zijn er zelfstandigen in bijberoep en gepensioneerde zelfstandigen.

Naast de zelfstandigen zijn ook de helpers (behoudens enkele uitzonderingen) onderworpen aan het sociaal statuut der zelfstandigen. Een helper is een persoon die in België een zelfstandige in de uitoefening van zijn beroep bijstaat of vervangt, zonder tegenover de zelfstandige door een arbeidsovereenkomst te zijn verbonden. Een helper is meestal (maar niet noodzakelijk) familie van de zelfstandige.

Opmerking : vennootschappen dienen zich, net als zelfstandigen en helpers, aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen. Zij zijn er een jaarlijkse bijdrage verschuldigd die bestemd is voor het sociaal statuut der zelfstandigen. Iemand die een zelfstandige activiteit start en daarbij een vennootschap opricht, moet dus zowel zichzelf als zijn vennootschap aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen.

Verplichtingen

• Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds
  Men dient zich aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds naar keuze, uiterlijk binnen de 90 dagen na de aanvang van de zelfstandige activiteit. Een aansluitingsverklaring moet worden ingevuld en ingediend bij het fonds.
• Aansluiting bij een ziekenfonds
  Men kan zich aansluiten bij een ziekenfonds naar keuze. Naast de verplichte verzekering voor de grote risico’s (inbegrepen in het sociaal statuut) kan men zich bij het ziekenfonds vrijwillig verzekeren voor de kleine risico’s (niet inbegrepen in het sociaal statuut).
• Bijdrageplicht
  Als beginnende zelfstandige of helper betaalt men elk kwartaal voorlopige sociale bijdragen aan het sociaal verzekeringsfonds waarbij men aangesloten is. Deze voorlopige bijdragen worden later geregulariseerd op basis van de werkelijke beroepsinkomsten. Als beginnende zelfstandige of helper kunt u een aangepaste bijdragenregeling uitwerken met uw fonds. Zo kunt u vermijden dat later vrij hoge sommen zouden aangerekend worden als gevolg van de regularisering.

Rechten

Wie zijn verplichtingen nakomt, krijgt toegang tot de voordelen van het sociaal statuut der zelfstandigen.

• Gezinsbijslagen
• Ziekte- en invaliditeitsverzekering (ZIV)
• Verzekering voor geneeskundige verzorging (grote risico’s)
• Verzekering arbeidsongeschiktheid
• Pensioenen
• Faillissementsverzekering