|
Wat is het?
De definitie van artikel 31 van de wet van 14 juli 1991 betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de wet luidt als volgt: "elk beding of elke voorwaarde die, alleen of in samenhang met een of meer andere bedingen of voorwaarden, een kennelijk onevenwicht schept tussen de rechten en plichten van de partijen".
De onrechtmatigheid van een contractueel beding wordt beoordeeld rekening houdende met de aard van de producten of diensten die het voorwerp zijn van de overeenkomst en in verwijzing, bij de afsluiting van de overeenkomst, naar alle omstandigheden waarin ze werd afgesloten alsmede naar alle andere bedingen van de overeenkomst.
De beoordeling van de onrechtmatigheid van de bedingen heeft
- noch betrekking op de definitie van het hoofdvoorwerp van de overeenkomst
- noch op de gelijkheid tussende prijs en de vergoeding enerzijds, en de producten of als tegenprestatie te leveren diensten anderzijds, voor zover deze bedingen helder en begrijpelijk zijn opgesteld.
Een beding geldt dus als onrechtmatig als het de verkoper op juridisch vlak duidelijk bevoordeelt ten koste van de consument.
Het beoogt dus niet de economische gelijkheid:
- op het vlak van de prijzen
- op het vlak van de te leveren producten en/of diensten
- kwaliteit
- levering
- uitvoeringsdatum
- ...
De bedoeling van de reglementering is dus in essentie te achterhalen of de verkoper de voorwaarden en modaliteiten van de overeenkomst heeft omgebogen in zijn voordeel rekening houdende met de omstandigheden waarin de overeenkomst werd afgesloten . Wat met de geldigheid van de overeenkomst?
In Artikel 33 § 1 van de wet van 14 juli 1991 betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument is in de volgende bepalingen voorzien:
- "Elk onrechtmatig beding in de zin van de bepalingen van deze afdeling is verboden en nietig. De overeenkomst blijft bindend voor de partijen, indien de overeenkomst zonder de onrechtmatige bedingen kan voortbestaan. De consument kan niet afzien van de rechten die hem bij deze afdeling worden toegekend".
- Als één van de 29 onrechtmatige bedingen opgesomd in artikel 32 van de wet van 14 juli 1991 wordt ingevoegd in de algemene voorwaarden van een bestelbon of van een factuur, wordt het onrechtmatig beding automatisch nietig, en, de consument moet er dus geen rekening mee houden.
- Wanneer een ander beding eveneens de rechten en plichten van de beide partijen uit evenwicht brengt, kan enkel de rechter oordelen over de onrechtmatigheid van het beding en het eventueel nietig verklaren.
In geval van twijfel over de zin van een beding primeert de voor de consument meest gunstige interpretatie.
De overeenkomst blijft echter geldig zolang het "onrechtmatige" beding geen essentieel punt in de overeenkomst vormt.
De 29 onrechtmatige bedingen (geïnventariseerd en aangevuld door de wet van 07/12/1998 tot wijziging van de wet van 14/07/1991 betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument)
Artikel 32 van de wet van 14 juli 1991 betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument
- bij de ondertekening van het contract een onmiddellijke en definitieve verbintenis van de consument te voorzien terwijl de verkoper zich verbindt onder een voorwaarde waarvan de verwezenlijking enkel van zijn wil afhangt
- de prijs te doen schommelen op basis van elementen die enkel afhangen van de wil van de verkoper. Deze bepaling doet geen afbreuk:
- aan bedingen van prijsindexering, voor zover deze niet onwettig zijn en de wijze waarop de prijzen worden aangepast expliciet beschreven is in de overeenkomst
- aan bedingen waarbij de verkoper van financiële diensten zich het recht voorbehoudt het tarief van deze diensten te wijzigen, mits de verkoper verplicht wordt dit ter kennis te brengen van de consument binnen een redelijke opzegtermijn en deze vrij is onmiddellijk de overeenkomst op te zeggen
- aan bedingen waarbij de verkoper van financiële diensten zich het recht voorbehoudt de door of aan de consument te betalen rentevoet te wijzigen, zonder enige opzegtermijn in geval van geldige reden, mits de verkoper verplicht wordt dit zo spoedig mogelijk ter kennis te brengen van de consument en deze vrij is onmiddellijk de overeenkomst op te zeggen
- de verkoper het recht te verlenen om de kenmerken van het te leveren product of de te verlenen dienst eenzijdig te wijzigen indien die kenmerken wezenlijk zijn voor de consument, of voor het gebruik waartoe hij het product of de dienst bestemt, althans voor zover dit gebruik aan de verkoper was medegedeeld en door hem aanvaard of voor zover, bij gebrek aan een dergelijke specificatie, dit gebruik redelijkerwijze was te voorzien
- de leveringstermijn van een product of de uitvoeringstermijn van een dienst eenzijdig te bepalen of te wijzigen
- de verkoper het recht te verlenen om eenzijdig te beslissen of het geleverde product of de verleende dienst overeenstemt met de overeenkomst of hem het exclusieve recht te geven om één of ander beding van de overeenkomst te interpreteren
- de consument te verbieden de ontbinding van de overeenkomst te vragen ingeval de verkoper zijn verbintenis niet nakomt
- het recht van de consument te beperken om de overeenkomst op te zeggen, wanneer de verkoper, in
het raam van zijn waarborgverplichting, zijn verbintenis om het product te herstellen niet of niet binnen een redelijke termijn nakomt
- de consument ertoe te verplichten zijn verbintenissen na te komen, terwijl de verkoper de zijne niet is nagekomen, of in gebreke zou zijn deze na te komen
- onverminderd de bepalingen van artikel 1184 van het Burgerlijk Wetboek, de verkoper toe te staan de
overeenkomst eenzijdig te ontbinden of te wijzigen zonder schadeloosstelling voor de consument, behoudens overmacht
- zelfs bij overmacht, de consument niet toe te staan de overeenkomst te ontbinden dan tegen betaling van een schadevergoeding
- de verkoper te ontslaan van zijn aansprakelijkheid voor zijn opzet, zijn grove schuld of voor die van zijn aangestelden of lasthebbers of voor het niet uitvoeren van een verbintenis die een van de voornaamste prestaties van de overeenkomst vormt
- de wettelijke waarborg voor verborgen gebreken bepaald bij de artikelen 1641 tot 1649 van het Burgerlijk Wetboek op te heffen of te verminderen
- een onredelijk korte termijn te bepalen om gebreken aan de verkoper te melden
- de consument te verbieden zijn schuld tegenover de verkoper te compenseren met een schuldvordering die hij op hem zou hebben
- het bedrag vast te leggen van de vergoeding verschuldigd door de consument die zijn verplichtingen
niet nakomt, zonder in een gelijkwaardige vergoeding te voorzien ten laste van de verkoper die in gebreke blijft
- de consument voor een onbepaalde termijn te binden, zonder duidelijke vermelding van een redelijke opzeggingstermijn
- de overeenkomst voor een onredelijke termijn te verlengen indien de consument niet tijdig opzegt of een overeenkomst van bepaalde duur automatisch te verlengen, bij ontbreken van tegengestelde kennisgeving van de consument, terwijl een al te ver van het einde van de overeenkomst verwijderde datum is vastgesteld als uiterste datum voor de kennisgeving van de wil van de consument om de overeenkomst niet te verlengen
- de bewijsmiddelen die de consument kan aanwenden, te beperken
- n geval van betwisting, de consument te doen afzien van elk middel tot verhaal tegen de verkoper
- de eiser toe te staan zijn vordering, op grond van een contractueel bedongen keuze van woonplaats, voor een andere rechter in te leiden dan die welke is aangewezen in artikel 624,1°,2° en 4° van het Gerechtelijk Wetboek onverminderd de toepassing van het Verdrag van 27 september 1968 betreffende de rechterlijke bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van de beslissingen in burgerlijke en handelszaken, goedgekeurd bij de wet van 13 januari 1971
- in geval van niet uitvoering of vertraging in de uitvoering van de verbintenissen van de koper, schadevergoedingsbedragen vast te stellen die duidelijk niet evenredig zijn aan het nadeel dat door de verkoper kan worden geleden
- de verkoper toe te laten de overeenkomst te beëindigen of te wijzigen omwille van de invoering van de euro.
Deze bepaling is niet van toepassing op de bedingen die het voorwerp zijn geweest van een individuele onderhandeling.
Als de verkoper beweert dat het beding het voorwerp is geweest van een individuele onderhandeling dan draagt hij daarvan de bewijslast. Een beding wordt echter onweerlegbaar geacht niet het voorwerp geweest te zijn van een individuele onderhandeling als het is opgesteld voorafgaand aan de sluiting van het contract en de consument daardoor geen invloed heeft kunnen hebben op de inhoud ervan, zoals in het kader van een toetredingscontract.
- de wettelijke aansprakelijkheid van de verkoper uit te sluiten of te beperken bij overlijden of lichamelijk letsel van de consument ten gevolge van een doen of nalaten van deze verkoper
- op onweerlegbare wijze de instemming van de consument vast te stellen met bedingen waarvan deze niet daadwerkelijk kennis heeft kunnen nemen vóór het sluiten van de overeenkomst
- de verkoper toe te staan door de consument betaalde bedragen te behouden wanneer deze afziet van het sluiten van de overeenkomst, zonder erin te voorzien dat de consument een gelijkwaardig bedrag aan schadevergoeding mag ontvangen van de verkoper wanneer deze laatste afziet
- de verkoper toe te staan de door de consument betaalde voorschotten te behouden ingeval de verkoper zelf de overeenkomst opzegt
- de verplichting van de verkoper te beperken om de verbintenissen na te komen die door zijn gevolmachtigden zijn aangegaan, of diens verbintenissen te laten afhangen van het naleven van een bijzondere formaliteit
- op ongepaste wijze de wettelijke rechten van de consument ten aanzien van de verkoper of een andere partij in geval van volledige of gedeeltelijke wanprestatie of van gebrekkige uitvoering door de verkoper van een van diens contractuele verplichtingen uit te sluiten of te beperken
- te voorzien in de mogelijkheid van overdracht van de overeenkomst door de verkoper, wanneer hierdoor de garanties voor de consument zonder diens instemming geringer kunnen worden
Wat betekent dit nu?
"Bij de ondertekening van de overeenkomst in de onmiddellijke en definitieve verbintenis van de consument te voorzien terwijl de verkoper de overeenkomst afsluit onder een voorwaarde waarvan de verwezenlijking enkel van zijn wil afhangt"
verkopen verricht door de verkopers verbinden de gerant slechts vanaf het moment dat de stempel van de firma en de handtekening van de gerant zijn geplaatst
De verkoper mag de uitvoering van de overeenkomst niet onderwerpen aan een voorwaarde die van hem alleen afhangt. Als de handtekening van de koper zijn definitieve en onmiddellijke verbintenis impliceert dan impliceert die van de verkoper een zelfde verbintenis.
"De verkoper het recht te verlenen om de kenmerken van het te leveren product of de te verlenen dienst eenzijdig te wijzigen indien die kenmerken wezenlijk zijn voor de consument, of voor het gebruik waartoe hij het product of de dienst bestemt, althans voor zover dit gebruik aan de verkoper was medegedeeld en door hem aanvaard of voor zover, bij gebrek aan een dergelijke specificatie, dit gebruik redelijkerwijze was te voorzien"
een verkoper behoudt zich het recht voor om de koper een meubel te leveren in een andere kleur dan die welke hij had bestelt, ofschoon er een speciale vermelding inzake de kleur op de bestelbon stond.
De verkoper mag de kenmerken van het product of van de dienst niet eenzijdig wijzigen als die kenmerken van wezenlijk belang zijn voor de consument of voor het gebruik waartoe hij het product of de dienst heeft bestemd; Op voorwaarde uiteraard dat de consument de verkoper in die zin heeft verwittigd of het natuurlijk te voorzien was.
"Een onredelijk korte termijn te bepalen om gebreken aan de verkoper te melden"
de klachten moeten worden ingediend met een aangetekende brief
- binnen de 8 dagen vanaf de levering
- binnen de 8 dagen vanaf de ontdekking van het verborgen gebrek en ten laatste 6 maanden na de levering
Dit beding verbiedt het opleggen van een onredelijk korte termijn voor betwisting; De rechter zal dit begrip "onredelijk korte termijn" dus moeten interpreteren.
"Onverminderd artikel 1184 van het Burgerlijk Wetboek, de verkoper toe te staan de overeenkomst eenzijdig te ontbinden of te wijzigen zonder schadeloosstelling voor de consument, behoudens overmacht"
een verzekeraar behoudt zich het recht voor om op elk ogenblik een einde te maken aan de dekking van een verzekeringscontract.
Door de nietigheid van zulke bedingen kan de verkoper de consument dus bepaalde rechten niet meer ontnemen:
- enerzijds kan de consument aan de rechter de toelating vragen om de medecontractant ertoe te dwingen de overeenkomst uit te voeren of ze te annuleren
- anderzijds heeft de consument recht op schadevergoeding als hij kan bewijzen dat hij werd benadeeld.
"Het bedrag vast te leggen van de vergoeding verschuldigd door de consument die zijn verplichtingen niet nakomt, zonder in een gelijkwaardige vergoeding te voorzien ten laste van de verkoper die in gebreke blijft"
In een schadebeding ten laste van de consument kan slechts worden voorzien als de verkoper zelf onderworpen is aan een gelijkaardig beding als hij zijn verplichtingen niet nakomt.
"Het recht van de consument te beperken om de overeenkomst op te zeggen, wanneer de verkoper, in het raam van zijn waarborgverplichting, zijn verbintenis om het product te herstellen niet of niet binnen een redelijke termijn nakomt"
een consument heeft een aantal maanden geleden zijn wasmachine bij de verkoper afgeleverd voor herstelling. De herstelling werd nog niet gedaan en de verkoper weigert aan de hand van dit beding de mogelijkheid voor de consument om de overeenkomst op te zegen.
"De wettelijke waarborg voor verborgen gebreken bepaald bij de artikelen 1641 tot 1649 van het Burgerlijk Wetboek op te heffen of te verminderen"
Aangezien de verborgen gebreken fouten zijn die een consument, zelfs een oplettende, niet kan zien bij de levering, moet de verkoper tussenbeide komen als die zich voordoen zelfs indien anders bepaald in zijn algemene voorwaarden. In de wettelijke waarborg is immers bepaald dat de verkoper verantwoordelijk is voor de verborgen gebreken en dat de koper het recht heeft om annulatie van de overeenkomst te vragen of een prijsvermindering met eventuele schadevergoeding.
"De verkoper te ontslaan van zijn aansprakelijkheid voor zijn opzet, zijn grove schuld of voor die van zijn aangestelden of lasthebbers of voor het niet-uitvoeren van een verbintenis die een van de voornaamste prestaties van de overeenkomst vormt"
Onze firma kan niet instaan voor de schade aangebracht tijdens de levering of de montage van meubels
De verkoper mag zijn aansprakelijkheid niet uitsluiten in geval van moedwilligheid of een ernstige fout, zelfs als die werd begaan door een lid van zijn personeel.
"De eiser toe te staan zijn vordering, op grond van een contractueel bedongen keuze van woonplaats, voor een andere rechter in te leiden dan die welke is aangewezen in artikel 624, 1°, 2° en 4° van het Gerechtelijk Wetboek onverminderd de toepassing van het Verdrag van 27 september 1968 betreffende de rechterlijke bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van de beslissingen in burgerlijke en handelszaken, goedgekeurd bij de wet van 13 januari 1971"
Als de eiser (koper of verkoper) naar de rechtbank stapt moet hij inderdaad één van de volgende mogelijkheden hebben:
- de rechter van de woonplaats van de verweerder, hetzij:
- van de verkoper in geval van een gerechtelijke dagvaarding door de consument
- van de consument in geval van gerechtelijke dagvaarding door de verkoper
- de rechter van de plaats waar de overeenkomst werd ondertekend
- de rechter van de plaats van levering
Elk beding dat niet in één van deze mogelijkheden voorziet is nietig.
Lees de algemene verkoopvoorwaarden grondig alvorens een bestelbon te ondertekenen. De 29 bedingen die bovenaan zijn opgesomd zijn automatisch nietig want verboden door de wet van 14 juli 1991 (betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument).
U kan deze wet (pdf) hier downloaden.
|